ایرانگردی

از سیر تا پیاز جزیره کیش

جزیره کیش جزیره چند هزار ساله

جزیره کیش

کیش جزیره ای که به آن افتخار می کنیم و آبادی آن مایه سرافرازی ماست. آرامش آن باعث شده تا بسیاری به آن مهاجرت کرده و این جزیره را جهت زندگی خود انتخاب کنند و آن را  به موطن اصلی خود ترجیح دهند. این در حالی است که جمعیت آن از ۲۵۰۰۰ نفر فراتر رفته و تبدیل به شهری از شهرهای عزیز کشورمان شده است.

اما تا بحال فکر کرده اید که چگونه جزیره سر از دل دریا درآورده ؟ اولین گروه مردم چه زمانی به کیش آمدند ؟ از چه قوم و ملیتی بودند ؟ و چه شد که این مکان را به عنوان محلی برای زندگی انتخاب کردند؟

لازم به ذکر است که در ایران دسترسی به مدارک مستند باستان شناسی به دو دلیل مهم بسیار دشوار است :

نخست آنکه ایران به دلیل موقعیت سیاسی کم نظیرش درگذشته و حال تنها کشوری است که در طول تاریخ چند هزار ساله عمر خود ، بیشترین تهاجم ، کشتار ، غارت و ویرانی را تحمل کرده که این امر باعث نابودی آثار شده و دوم اینکه کاوشهای انجام گرفته بسیار ناچیز بوده و بسیاری از مدارک و شواهد در زیر خاک مدفون می باشد.

به هر تقدیر به علت کم بودن مدارک مستند و مکتوب درباره این جزیره زیبا سعی می کنیم با توجه به نظرایات و فرضیات نزدیک به واقعیت تاریخ باستان کیش را هر چه کوتاه و مختصر مرور کنیم ، تا به دوران معاصر برسیم.

پیدایش کیش :

حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش ، در ادامه حرکات صفحه های عظیم قاره ها و فشار آنها بر هم که با چین خوردگی ها و پدیده کوه زدایی همراه بود ، شبه جزیره عربستان همراه با صفحه قاره آفریقا به سوی شمال حرکت کرد که در نتیجه آن ، در حدود ۶۵ میلیون سال پیش ، از آفریقا جدا و به آسیا متصل شد که در اثر این فشار در بخشی از فلات ایران رشته کوه های زاگرس شکل گرفت که جزیره کیش و دیگر جزایر تنگه هرمز ناشی از این پدیده زمین شناسی بوده است.

کیش پس از تشکیل هر از گاهی با تغییر سطح آب خلیج فارس و بالا آمدن آن ( که گاه نسبتا طولانی بوده ) در عمق کمی از آب فرو رفته ، گرمای نسبی این زمان ها ، کمی عمق آب و نور فراوان و دیگر شرایط زیست محیطی مساعد ، مناسب ترین بستر را برای رشد مرجان ها ، آبزیان و آب سنگها ، صدف ها و دیگر جانوران و آبزیان ( بر سطح جزیره فرو رفته در آب ) ایجاد می کرد و به مرور به صورت قشری فشرده از بقایای پوسته آهکی آنها به صورت سنگ های آهکی مرجانی بر سطح جزیره غرق در آب به وجود می آورد.

جزیره کیش
جزیره کیش

ورود اولین انسانها به جزیره کیش :

طبق نظریات و فرضیات تاریخی در حدود ۴۵۰۰ سال قبل در بین دو رود دجله و فرات ( بین النهرین ، رودان ) در مکانی که در حال حاضر به تل الحیمر معروف است و در ۸۰ کیلومتری جنوب بغداد فعلی قرار گرفته شهری وجود داشته به نام کیش ، این شهر جزء شهر های پادشاهان اکدی و سومری بوده است که حتی زمانی ، عیلامی ها نیز بر آن حکومت می کردند. همچنین در زمانی جزء قدیمی ترین پایتخت های حکومت بابل نیز بوده است. دریای پارس که در جنوب ایران قرار گرفته ، به عنوان یک آبراه مهم مورد توجه پادشاهان و حکومت های دوران باستان قرار داشته که از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بود.

از آنجا که مهد تمدن در بین النهرین و اطراف آن قرار گرفته ( قسمت غرب ایران فعلی و کشور کنونی عراق ) و همانطور که در تاریخ آمده ، این منطقه همواره دست به دست پادشاهان و حکومت های قدرتمند آن زمان در حال چرخش بوده ، بهترین راه جهت دستیابی به آبهای دریایی پارس استفاده از رودان ( دو رود دجله و فرات ) و کارون بوده که از این محل می توانستند به آب دریای پارس دسترسی داشته باشند.

قدمت اسناد مکتوب کشف شده در غرب ایران و کشور عراق به حدود ۵۰۰۰ سال می رسد و سایر نشانه ها و اثرهای به دست آمده حکایت از سابقه ۱۰۰۰۰ ساله دارد. بر این اساس حکومت های پادشاهی که در این منطقه شکل گرفته عبارتند از :

۱- پادشاهی سومر در ساحل پایانی خلیج پارس قدیم ( چون طبق اسناد موجود خلیج پارس تا قسمتی از خوزستان و استان بصره عراق امتداد داشته و بعد ها خشک شده است ) و پایین رود فرات.

۲- پادشاهی اکد شمال سومر بین دجله و فرات ( رودان یا بین النهرین ) ( که بعدها با هم ادغام شده و کلده نام گرفت)

۳– پادشاهی آشور در شمال اکد و در بخش میانی دجله و فرات و ابتدای منطقه کوهستانی عراق فعلی ( کردستان )

نقشه ایران باستان
نقشه ایران باستان

همانطور که تمامی مورخان به آن ها اجماع دارند بسیاری از اولین ها در منطقه پادشاهی عیلامی ها و میان رودان شکل گرفته :

اولین گله دارها ، اولین کشاورزان ، اولین رام کنندگان حیوانات مختلف ، اولین سفالگران با نقش و نگاره های زیبا و بدیع ، اولین گاو آهن ها و تکامل آن ، اولین ذوب کنندگان فلز ، اولین بافندگان پارچه ، اولین شهرهای با اصول معماری ، ساختمان های آجری ، قصرهای بزرگ ، اولین بازرگانان دور سفر ، اولین استفاده کنندگان از کشتی های بادبانی در سفر های طولانی ، اولین سازندگان راههای خشکی ، اولین ایجاد کنندگان قرار گاهای تجاری یا همان کاروانسراها و اولین نوآوری ها در ابزار های دفاعی ، زره های برنجی و نوآوری در کارشناسی های جنگی ، اولین شاهنشاهی یا امپراطوری های کوچک ، اولین صنعت گران ، منجمان ، ریاضی دانان ، شاعران ، روحانی ها ، ساخت اولین پرستشگاهها ، معیارهای وزن ، اندازه ساعت ، روز ، هفته ، ماه و سال هم از ابداعات سومریان بوده و از همه مهمتر ابداع خط ( میخی ) بوده که از ابداعات سومریان ، اکدیان و عیلامی ها بوده و بعدها هم خط میخی هخامنشی هم به آن اضافه شد که نوشتن آن از سمت چپ به راست بود .

اجماع مورخان به این صحه گذاشته اند که ابداع خط میخی توسط تمدن های میان رودان بوده و ابداع اول آن توسط سومریان انجام گرفته ( البته پیدایش لوح های گلی در منطقه جیرفت و شهر سوخته نشان می دهد که قبل از تمدن های میان رودان در این مناطق خط وجود داشته است )  و از همه مهمتر زادگاه بسیاری از پیامبران الهی در این منطقه بوده است.

از آنجا که سومریان در دانش پیشرفت های بسیاری داشتند و به علم نجوم و ستاره شناسی مسلط بودند ، علاقه شدیدی به پیدا کردن مسیرها و دریاهای ناشناخته داشتند تا بر وسعت قلمرو خویش بیفزایند. از این رو وقتی که از طریق رودان و رود کارون به خلیج پارس وارد می شدند دو راه برای حرکت می توانستند انتخاب کنند :

۱- مسیر شمالی خلیج فارس که در مجاورت جنوب ایران قرار داشته است.

۲- مسیر جنوبی که در قسمت شمالی صحرای عربستان قرار گرفته بود.

از آنجاییکه دریا برای آنها ناشناخته بود ، سعی می کردند که از ساحل خیلی دور نشوند تا نکند که در پهنه دریا گرفتار شده و دسترسی به خشکی نداشته باشند. مسیر جنوبی به علت خشک بودن ساحل و بادهای گرم و سوزان صحرای عربستان مورد توجه قرار نداشت و همیشه مسیر شمالی که سرسبزتر بوده را انتخاب می کردند.

در جزایر موجود در قسمت شمالی خلیج پارس ( در قسمت شمالی خلیج فارس ۳۵ جزیره وجود دارد که در حال حاضر ۱۷ عدد آن مسکونی و مابقی غیر مسکونی هستند ) کیش به علت داشتن آب شیرین که موجب سرسبزی این جزیره می شده و همچنین کوتاه ترین مسیر را به سرزمین اصلی داشته ، بیشتر مورد توجه قرار گرفته بودکه وجود آب شیرین اصلی ترین و مهمترین دلیل برای انتخاب دریانوردان جهت اقامت در این جزیره بوده است.( در دریایی که آب بسیار شور داشته و کشتی های آن دوران میزان معینی آب می توانستند با خود حمل کنند محلی که بتوان از آن آب شیرین تهیه کرد بسیار مورد توجه قرار داشت. )

این برتری های جزیره باعث شد تا عده ای این مکان را به عنوان محلی جهت زندگی خود انتخاب کرده و در آن ساکن شوند. اینچنین بود که اولین ساکنین جزیره به این محل نقل مکان کردند و از آنجا که تعلقاتی به موطن اصلی خود داشتند اسم کیش باستانی بین النهرین را به روی این جزیره زیبا گذاشته و از آن به بعد بود که کیش شکل گرفت. البته تعدادی از مورخان این فرضیه را قبول ندارند و عنوان کرده اند که چون مدرک به ثبت رسیده ای از انچه اتفاق افتاده وجود ندارد نمی توان به این فرضیه مهر تایید زد و حتی عده ای عکس این نظریه را عنوان می کنند.

کیش از دوران هخامنشیان تا پایان دوران ساسانی

به هر تقدیر بعد از شکل گرفتن پادشاهی هخامنشیان که بزرگترین و طولانی ترین زمان امپراطوری را در کل تاریخ داشت ( ۲۲۰ سال از ۵۵۰ الی ۳۳۰ ق م ) و توانسته تمامی سلطنت های پیشین خود را جزء قلمرو ایران نماید. جزیره کیش اهمیت خود را به دست آورد.

در دوران حکومت هخامنشیان ، کیش به عنوان مرکز صید مروارید و محل تجارت دریای پارس بود. حتی بعد از حمله اسکندر به سرزمین ایران و انقراض حکومت هخامنشیان ، کیش به عنوان مرکز صید مروارید و محل تجارت دریای پارس بود.

حتی بعد از حمله اسکندر به سرزمین ایران و انقراض حکومت هخامنشیان ، ( ۲۰ سال از ۳۳۰ الی ۳۱۰ ق م ) و همچنین در زمان سلوکیان که خاندان و جانشین اسکندر بودند ( ۶۰ سال از ۳۱۰ الی ۲۵۰ ق م ) و در شاهنشاهی پارت ها یا همان اشکانیان ( ۴۷۶ سال از ۲۵۰ ق م ) و همینطور در دوران شاهنشاهی ساسانیان که دومین حکمرانی پارسیان بود ( ۴۲۵ سال از ۲۲۶ الی ۶۵۲ م ) جزیره کیش اهمیت و جایگاه خود را محفوظ نگاه داشته بود.

به عنوان مثال ( نعارخ یا نیاروک یا نئارکوس یا نئارخوس ) که یکی از دریا سالاران اسکندر بود، مامور می شود که اکتشافاتی را در دریای پارس انجام دهد.

نئارخوس در اکتشافات خود ، از جزیره ای به اسم آراکاترا نام می برد. از روی نشانه های آن اینطور استنباط می شود که منظور او جزیره کیش بوده و از آن به نیکی یاد کرده ، و اما دلیل یکی از قدیمی ترین اختراعات ایرانیان که یادگار دوران باستان است و شاید بتوان گفت ، مربوط به نخستین روزهایی است که ایرانیان به دریا دست یافتند، ابداع چراغ های دریایی است.

نئارخوس ، کاشف یونانی
نئارخوس ، کاشف یونانی

ایرانیان در جزایر و بنادر دریای پارس ، برج ها و مناره هایی داشتند که شب ها به آن آتش می افروختند تا کشتی ها را راهنمایی کنند. وجود اب شیرین و سرسبزی زمین ، صید مروارید های زیبا و در شب هنگام ، روشنی برجها عاملی بود که این دریانورد از جزیره کیش مابین تمامی جزایر ایرانی به نیکی یاد کند.

از جزیره کیش با نام های : کیش ، کیان ، قشم و کشم و در متون یونانی به نام های آراکاترا ، کامتینا ، آوارکتا ، فین و کن یاد شده است.

بعد از حمله اعراب به ایران ( سال۱۴ هجری ) و جنگ قادسیه ، بعد از ۱۷ سال و با کشته شدن یزدگرد سوم ( سال ۳۱ هجری )، کل پادشاهی ایران به دست اعراب افتاد و خلفای عباسی به مدت ۲۲۶ سال ( تا ۲۵۷ ق ) بر ایران حکمرانی کردند. اولین جزیره ای که اعراب بر آن مستولی شدند ، بحرین بود که این مهم به دست  « جارو ابن عمر و عبدالقیس نصرانی » که از قبیله عبدالقیس بود صورت گرفت که کم کم به تمامی جزایر ایران دست یافتند، جزیره کیش در میان تمامی جزایر موجود از اهمیت بالاتری برخوردار بود و بیشتر موردتوجه اعراب قرار داشت و چه بسا مهاجمان به جزیره کیش شاید همان افراد قبیله عبدالقیس بودند که بعدها نام این جزیره زیبا را قیس گذاشتند ( نه آن داستان پیرزن و گربه و پسران قیس )

بعد از حکومت عباسیان ، صفاریان ، آل بویه ، سلجوقیان ، خوارزمشاهیان ، مغولان و در زمان ایلخانان مغول ( پادشاهان مغول ایرانی و مسلمان شده ) ، کشور به صورت ایلخانی اداره می شد . در این دوران کیش به عنوان دولتخانه ( جای خزانه ) اتابکان فارس بود که این امر دلالت بر اهمیت بالای این جزیره داشت و نام آن در کنار شهرهای بزرگ آن زمان برده شده است.

مالکین جزیره کیش :

تاریخچه کیش :

در سال ۱۲۸۹ق ناصرالدین شاه قاجار به پاس داشت خدمات و فعالیت هایی که محمدخان قوام الملک در خلیج فارس نموده بود جزیره کیش را به او هدیه داد. در سال ۱۳۰۲ خورشیدی میرزا ابراهیم قوام الملک کیش را به رقم ۲۵ هزار تومان به محمدرضا خان سطوت الممالک م فروشد.در سال ۱۳۶۶ خورشیدی دولت پهلوی تصمیم می گیرد که از نظر موقعیت سیاسی جزایر خلیج فارس را به مالکیت خود درآورد .

محمدرضا خان سطوت الممالک
محمدرضا خان سطوت الممالک

جزیره کیش توسط محمداعظم  خان بنی عباسیان که از جانب دولت مامور شده بود، به مبلغ نهصد هزار تومان ازفرزندان محمدرضا خان سطوت الممالک خریداری شده و جزو اراضی ملی کشوری شد.

در سال ۱۳۴۷ طرح بندر آزاد توریستی به تصویب می رسد و سال ۱۳۴۹ به نام مرکز بین المللی مرکز بین المللی توریستی تجاری تغییر نام می دهد. سال ۱۳۵۱ سازمان عمران کیش شکل می گیرد. سال ۱۳۵۲ روستای ماشه ( بزرگترین روستای آن زمان کیش ) و « حله » که در شمال شرقی جزیره قرار داشته ، تخلیه شده و به سفین جدید منتقل می شود و به جای آن مجموعه هتل شایان ، کازینو ، بازار ( بازار فرانسه ) و ویلاها و کاخها احداث می گردد.

منطقه توریستی کیش در تاریخ هفتم آبان سال ۱۳۵۶ با حضور سران رژیم شاه ، سفرای خارجی و سرمایه داران داخلی و خارجی و با نشستن اولین هواپیمای کنکورد رسما افتتاح گردید.

جزیره کیش
جزیره کیش

در سال ۱۳۵۸ یک سال بعد از انقلاب اسلامی ، سازمان عمران کیش به عنوان سازمان ایرانگردی و جهانگردی به وزارت ارشاد واگذار شد ولی پنج ماه بعد شورای انقلاب ، کیش را برای سیر و سفر و خرید مردم از بازارهای آن بازگشایی نمود.

سال ۱۳۶۵ در واقع سال تجدید حیات کیش با عنوان منطقه آزاد است. از همین زمان با ورود گردشگران به آن ، گسترش بی وقفه کیش با ساخت وسازهای گوناگون تجاری ، بازارها ، گسترش بندرگاه ها ، توسعه فرودگاه ، احداث هتل های تازه ، فعالیت صنعتی و بازرگانی برای صادرات و واردات شروع شدو این فعالیت ها هر روز حجم بیشتری پیدا کرد.

تنوع بازار ها ، هتل ها ، مراکز تفریحی و گردشگری و گسترش فضای سبز ، عاملی است تا مسافران ورودی به جزیره ، با رضایت کامل ، جزیره زیبای کیش را ترک کنند.

موقعیت جغرافیایی :

جزیره کیش ، بیضی شکل ، با محیط ۴۳ کیلومتر می باشد که با طولی حدود ۴۵/۱۵ کیلومتر و عرضی حدود ۵/۷ کیلومتر ، دارای مساحتی به وسعت ۹۱ کیلومتر مربع می باشد. ارتفاع بلندترین نقطه این جزیره حدود ۴۳ متر از سطح دریا می باشد. همچنین جزیره کیش فاقد رودخانه دائمی بوده و تعداد زیادی منابع شیرین زیرزمینی دارد. این جزیره در ۱۹ کیلومتری روستای گرزه ( بندر آفتاب ) واقع شده است و سالانه بیش از یک و نیم میلیون نفر گردشگر را به خود جذب می کند.

کیش در محدوده مناطق گرم و خشک و تحت تاثیر آب و هوای بیابانی بوده و دارای تابستانی طولانی و گرم و زمستانی کوتاه و ملایم است.
آب و هوای جزیره تحت تاثیر توده های مختلف هوای شمال غربی و جنوبی قرار داشته و به طور کلی خشک و کم باران است. بارندگی عمدتا به صورت رگبار و سیلابی در ماه های زمستان انجام می گیرد. میزان رطوبت در تابستان بسیار بالا بوده و حتی به صد در صد نیز می رسد. کیش به لحاظ واقع شدن در منطقه صحرایی و خشک فاقد یخبندان است.

پوشش گیاهی :

از پوشش های گیاهی جزیره کیش ، می توان به باغ های نخل خرما و درختان بومی و غیر بومی لور ، کهور ، کنار ، گز ، کرت ، چریش ، درمان عقرب ، لیمو ترش ، نارگیل ، سمر ، اکالیپتوس ، گل ابریشم و بسیاری درختان تزئینی اشاره کرد که تمامی آنها مقاومت بالایی در برابر بی آبی و گرمای هوا دارند.

جزیره کیش
جزیره کیش

فرهنگ مردم :

لباس محلی مردان دشداشه همراه با عرقچین است و مهمترین اعیاد مردم کیش ، عید قربان ، عید غدیر می باشند. ساز اصلی محلی نی انبونه ، دهل و حبان می باشد. شغل سنتی بومیان ماهیگیری ، دامداری ، دریانوردی و تجارت است و مردم کیش در گذشته به صید مروارید نیز می پرداختند.

غذاهایی محلی کیش شامل انواع قلیه ، مضروبه ، هریسه و مچبوس می باشد که اغلب با ماهی تهیه می شوند. بومیان جزیره از نژاد دراویدی ، نوردیک ، سامی و سیاهپوست بوده و به زبان های فارسی و عربی تکلم می کنند.

حیات وحش :

از حیواناتی که در جزیره کیش به صورت آزاد در حال گردش می باشند آهوی ایرانی است که از گونه های مورد حمایت بوده و شکار آن ممنوع می باشد. گربه ، خدنگ ، موش ، دلفین از دیگر پستانداران این جزیره هستند.

پرندگان به دلیل شرایط آب و هوایی مناسب به این جزیره مهاجرت می کنند. گروه بی شمار پرندگان در اطراف باغ بهشت و درخت سبز تماشایی است که از جمله می توان به بلبل ، چکاوک کاکلی ، عقاب ماهیگیر ، حواصیل خاکستری ، سبز قبای هندی ، مرغ مینا و….. اشاره کرد.

تنوع خزندگان در جزیره محدود و عمدتا شامل : لاک پشت ها ، مارمولک ها و مارها است. لاک پشت ها برای تخم ریزی به ساحل می آیند ، مارمولک ها که از فراوانی نسبی برخوردار می باشند بی خطرند و از حشرات تغذیه می کنند. دو نوع مار قیطانی غیر سمی و مار جعفری که سمی است در جزیره وجود دارد.

تعداد زیادی از آبزیان موجود در خلیج فارس به دلیل حوادث مختلفی به این پناهگاه گرم و آرام پناه آورده اند ، که از جمله می توان به قباد ، حلوا سفید ، شوریده و صدها گونه ماهی تزئینی اشاره کرد. آب های ساحلی جزیره کیش ، فاقد کوسه های خطرناک بوده و شنا در دریا کاملا بی خطر است.

حیات وحش در جزیره کیش
حیات وحش در جزیره کیش

جمعیت جزیره کیش :

جمعیت جزیره کیش ، بر طبق آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن بیش از ۲۷۰۰۰ نفر بوده که ۸۲  درصد آن طی سال های اخیر در نتیجه فعالیت های اشتغال زایی به کیش مهاجرت کرده اند. میزان با سوادی در کیش بیش از ۹۲ درصد و بالاترین درصد اشتغال کشور را دارا است. که نشان دهنده وضعیت مطلوب این ۲ شاخص است.

جاذبه های گردشگری جزیره کیش :

آثار باستانی شهر حریره
گذر هنرمندان
لاک پشت های دریایی
اسکله بزرگ تفریحی کیش
درخت سبز
کاریز
ورزش های دریایی
پلاژ بانوان
پیست اتومبیل رانی کارتینگ
سافاری
باغ پرندگان
کشتی یونانی
دوچرخه سواری دور جزیره
پیست باگی کیش
پارک ساحلی مرجان
پارک دلفین
بولینگ مریم
پینت بال

لیست هتل های جزیره کیش

هتل های ۵ ستاره :

هتل ایران
هتل پارمیس
هتل پالاس
هتل داریوش
هتل شایان
هتل مارینا پارک

هتل های ۴ ستاره :

هتل آرامیس
هتل ارم کیش
هتل سارا
هتل سورینت صدف
هتل سورینت مریم
هتل صدف
هتل فلامینگو
هتل گاردنیا
هتل گراند هتل
هتل لوتوس
هتل هلیا

هتل های ۳ ستاره :

هتل آبادگران
هتل آرامش
هتل هتل آفتاب شرق
هتل آنا
هتل پارس نیک
هتل تعطیلات
هتل جام جم
هتل دیدنیها
هتل سورینت تاپ رز
هتل سیمرغ
هتل فانوس

هتل های ۲ ستاره :

هتل آرا
هتل آسیا
هتل خاتم
هتل شباویز
هتل قائم
هتل گلدیس
هتل اسپادانا
هتل پارسیان کیش
هتل سان رایز

هتل آپارتمان ۲ ستاره :

هتل پانیذ
هتل ستاره کیش

هتل آپارتمان ۱ ستاره :

هتل فارابی

مراکز خرید و بازاز ها :

بازار پارس خلیج
بازار پانیذ
بازار پردیس۱
بازار پردیس۲
مرکز خرید
زیتون بازار مرجان
مرکز تجاری کیش
بازار مروارید
بازار مریم
بازار عربها
بازار ونوس

از سیر تا پیاز جزیره کیش
4.7 (94.29%) 7 votes

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اینها را هم ببینید

بسته
error: Content is protected !!
بسته